Op de tweede finaledag van het NK Schaken zijn Machteld van Foreest en Sergey Tiviakov, beiden woonachtig in Groningen, als nieuwe Nederlands kampioenen uit de bus gekomen. Voor Van Foreest was het haar derde titel, voor Tiviakov zijn vierde.

Machteld van Foreest versloeg Anna-Maja Kazarian in een wisselvallige partij, waarin ze vol voor de winst ging, terwijl ze aan remise genoeg had. “Op remise spelen werkt volgens mij niet,” zei ze na afloop eenvoudig. Sergey Tiviakov stond vandaag in de reguliere partij behoorlijk onder druk, maar werkte zich eronderuit en versloeg vervolgens Liam Vrolijk heel overtuigend in de barrage. Hij won beide snelschaakpartijen, en bestempelde achteraf de eerste daarvan zelfs als zijn beste partij van het toernooi.

De prijsuitreiking van het NK Schaken startte vrijwel direct na de barrage tussen Sergey Tiviakov en Liam Vrolijk, die door eerstgenoemde met 2-0 werd gewonnen. KNSB-bestuurslid jeugdschaak Peter Scheeren bedankte de organisatie voor een “fantastisch NK” en het bondsbureau voor de mooie themadag die vandaag parallel met de slotronde van het NK werd gehouden.

Remco van der Jagt, General Manager binnen de IHCP-Group waarvan onze gastheer, Hotel Renaissance Amsterdam Schiphol Airport, deel uitmaakt, deelde de bloemen en trofeeën uit aan de nummers 1 en 2 bij de vrouwen, Machteld van Foreest en Anna-Maja Kazarian, en aan Sergey Tiviakov en Liam Vrolijk bij de mannen.

Van der Jagt uitte zich heel tevreden over het verloop van het NK in dit gastvrije en flexibele hotel: “Het was een heel mooi evenement en een leuke manier om ons als hotel te laten zien.” Remmelt Otten, directeur van het bondsbureau, bedankte speciaal de Stichting Schaak Promotie die dit jaar de organisatie op zich had genomen.

Sergey Tiviakov was zeer verguld met zijn vierde nationale titel en nam spontaan het woord: “Ik wil de uitstekende organisatie bedanken. Het hotel en de condities waren dit jaar heel goed. Het lijkt erop dat de bond eindelijk begint te begrijpen hoe belangrijk dat is. Ik hoop dat dat volgend jaar weer zo zal zijn. De bond moet er zijn voor de spelers, niet andersom. En nog iets: de titel van Nederlands Kampioen moet iets betekenen. Ik stel voor om voor volgend jaar als regel in te stellen dat de Nederlands Kampioen ook lid is van het team in het eerstvolgende toernooi waaraan dat nationale team deelneemt. En tenslotte: Groningen is de beste stad van Nederland! Vorig jaar werden Machteld en Jorden kampioen, dit jaar deed Jorden niet mee en mocht ik in zijn plaats kampioen worden. Maar niet alleen wij; onze Groningse leerlingen zullen ook titels behalen in de toekomst.”

Sergey Tiviakov is Nederlands Kampioen! In de barrage versloeg hij Liam Vrolijk overtuigend met 2-0. Later meer over de prijsuitreiking – en over Sergey’s spontane speech!

In een directe reactie was het eerste woord dat Sergey gebruikte ‘onverwacht’. “Ik kwam naar dit kampioenschap in de hoop om de tweede ronde te overleven,” legde hij direct daarop uit. “Daarin moest ik tegen Erwin l’Ami, een heel sterke tegenstander. Toen ik van hem had gewonnen [in de barrage, PB] was het toernooi voor mij al geslaagd. Ik verloor de eerste partij van hem en speelde slecht. Ik moest terugvechten, en dat heb ik gedaan.”

“Ter voorbereiding op dit NK heb ik twee toernooien in Oezbekistan gespeeld,” meldde Tiviakov. “In het eerste toernooi verloor ik 14 Elo-punten, in het tweede won ik er 6. Maar tegen het einde van het toernooi begon ik te voelen dat het goed zat. Ik maakte geen fouten en mijn reactievermogen was goed. In de week ertussenin bleef de vorm er, en ik had ook de juiste energie, wat heel belangrijk is op mijn leeftijd [53 jaar, PB]. Ook het snelschaken ging goed, ik heb geen blunders gemaakt.” Gevraagd naar zijn mooiste partij van dit NK zei hij: “Hm, eigenlijk was er geen mooie partij… ja, de eerste snelschaakpartij tegen Liam, dat was de beste!”

De tiebreak met versneld tempo (5+2) tussen Sergey Tiviakov en Liam Vrolijk start om 16.15 uur. Natuurlijk zullen de partijen live te volgen zijn.

De nu drievoudig kampioene Machteld van Foreest was ook met haar 1-0 voorsprong op Anna-Maja Kazarian niet uit op remise. Dat is niet haar stiel, en bovendien: “Het werkt niet, denk ik.” Toch was ze niet tevreden met de stelling die ontstond. “Mijn stukken stonden niet prettig. Ik denk dat haar zet 16.g4 te direct was. Als ze het daar rustig opbouwt, kan het nog wel lastig worden. Met die zet 16.g4 was ik blij.”

Machteld vertelde, niet verrassend, dat tijdens het toernooi haar grootmeesterlijke broer Lucas haar had geholpen met de voorbereiding. “De match met Peng was duidelijk de moeilijkste. Zij speelde eigenlijk beter, ik heb die match onverdiend gewonnen. Ik had een keer eerder tegen haar gespeeld, en verloren, toen ik dertien was. Ze geeft je geen kans op tegenspel. Beide klassieke partijen tegen haar waren eigenlijk verschrikkelijk. De partij van gisteren met Anna-Maja was wel mooi, ja.”

Welke van haar drie titels vindt ze de mooiste? “Eigenlijk de eerste twee. De eerste omdat ik toen nog zo jong was [15 jaar, PB] en de tweede omdat het samen met mijn broer Jorden was. Maar deze was wel de moeilijkste.”

Machteld van Foreest heeft het weer gered! Vandaag versloeg ze opnieuw Anna-Maja Kazarian, die na een laatste wanhopige poging mat ging.

Na 30…Pxe5 deed Anna-Maja 31.Txe5 met het idee 31…Txe5? 32.Td7, maar helaas voor haar was er nog 32…Tff1 mat. En Machteld van Foreest kampioene, na 2022 en 2025 nu voor de derde keer!

Machteld van Foreest lijkt nog steeds de overhand te hebben. Zojuist bood Anna-Maja Kazarian na zeer lang nadenken een dameruil aan met 22.Dd2.

22.Pd6 leek een betere poging, al zal Anna-Maja daarvoor teruggeschrokken zijn vanwege 22…Tf3.

Machteld greep deze kans niet, waarschijnlijk vanwege 22…Dxd2 23.Pxd2 Pxc5 24.La3, maar zwart pareert dit met 24…Td8. Wit heeft echter ook nog 24.Tc1 en misschien vond Machteld dit onduidelijk.

Op zet 18 en zet 19 verzuimt Machteld van Foreest …h7-h5 te spelen, wat wel de beste zet lijkt (op h3? heeft zwart dan steeds …Dh4). Daarmee heeft Anna-Maja Kazarian, nu de stelling aan alle kanten geopend wordt, toch weer kansen gekregen.

Wat horen we net in de Twitchsessie van Nick Maatman?

Natuurlijk koos Anna-Maja Kazarian hier voor het initiatief met 15.Tf3. Dat is een beproefd middel in Colle/Zukertort-stellingen als deze. Wat geeft de engine na 15…De7 aan als beste zet voor wit? 16.Tff1. Zonder de witveldige loper zou de witte aanval geen kans maken. Misschien is het primitief, maar na Th3, Kh1, Tg1 en g2-g4, desnoods de b2-loper via c3 en e1 omspelen naar h4 lijkt wit toch best kansjes te krijgen…

Anna-Maja speelde echter meteen 16.g4 en nu gebeurde er iets vreemds.

Van Foreest reageerde met 16…Lxe5?!, waarna wit de actieradius van haar loper had moeten vergroten en tevens de f-lijn dicht had moeten laten met 17.dxe5 in plaats van 17.fxe5?. Nu staat zwart prima na 17…fxg4.

“Beide dames versnellen op het verkeerde moment,” is de theorie van Nick Maatman.

De witte bisschop op c2 is ook krijsend en sissend verdwenen (afgeruild tegen het rondzwervende zwarte paard) en nu, zeker na het misschien wat voorbarige 14…f5?!, heeft Machteld toch een probleempje met haar onontwikkelde damevleugel en vooral met de loper op c8.

Er zijn allerlei bekende verhalen waarbij iemand schaakt tegen de duivel en natuurlijk totaal verloren komt te staan. De menselijke speler doet een zet en ineens verdwijnt de duivel krijsend en sissend in een wolk van nevel. Het blijkt dat de stukken op het bord ineens de vorm van een kruis hebben aangenomen.

En kijk nu eens naar de stelling in Kazarian-Van Foreest na de artistieke zet 10…Pec5 van zwart:

We zaten net nog vele boeiende opties voor Liam Vrolijk te bekijken, maar binnen een paar minuten was het ineens remise. Na 18…c6 19.Pc3…

… volstond Tiviakov met de ijskoele verdediging 19…De7, waarmee hij bij algehele afruil de pion op d5 teruggaf en er een bijna-duplicaat ontstond van de partij van gisteren: een eindspel met zwartveldige lopers. In de wandelgangen hoorden we dat het eindspel van gisteren toch nog wel wat haken en ogen had bevat, maar vandaag werden in vliegtuigvaart (laten we niet vergeten waar we zitten) de zetten herhaald, wat betekent dat we de eerste tiebreak te pakken hebben!